.svg)
De manier waarop consumenten geld lenen en betalen is de afgelopen jaren flink veranderd. Krediet beperkt zich allang niet meer tot een persoonlijke lening of roodstand. Ook aankopen in termijnen, creditcards en vormen van achteraf betalen kunnen een krediet component bevatten.
De Europese regels voor consumentenkrediet bewegen mee met die ontwikkeling. Met de herziene Europese richtlijn voor consumentenkrediet, beter bekend als CCD2, wordt het toepassingsgebied van de regels uitgebreid en komt er meer aandacht voor consumentenbescherming en verantwoord lenen.
Vanaf november 2026 moeten de nieuwe regels worden toegepast. De Nederlandse wetgeving wordt hiervoor verder uitgewerkt. Voor jou als kredietadviseur is het daarom goed om te weten welke beweging met CCD2 wordt ingezet en wat dit kan betekenen voor de adviespraktijk.
Meer kredietvormen binnen dezelfde regels
Een belangrijke verandering binnen CCD2 is dat meer vormen van krediet onder de regels voor consumentenkrediet komen te vallen. Denk bijvoorbeeld aan bepaalde vormen van achteraf betalen, oftewel Buy Now, Pay Later (BNPL), en kortlopende kredieten die eerder geheel of gedeeltelijk buiten het toepassingsgebied vielen.
Dat is een relevante ontwikkeling. Consumenten ervaren een aankoop die pas enkele weken later betaald hoeft te worden, namelijk niet altijd als lenen. Toch ontstaat er wel degelijk een financiële verplichting.
Met CCD2 wordt de definitie van consumentenkrediet breder. Daardoor krijgen ook aanbieders van kredietvormen die voorheen buiten een deel van de kredietregels vielen te maken met aanvullende eisen rondom onder andere informatieverstrekking, leeftijdscontrole en de beoordeling van kredietwaardigheid. Voor de adviespraktijk betekent dit vooral dat de financiële verplichtingen van een klant steeds meer als één geheel moeten worden bekeken.
Verantwoord lenen blijft centraal staan
Het beoordelen of een krediet verantwoord is, is voor kredietadviseurs natuurlijk niet nieuw. Bij een kredietaanvraag wordt nu al gekeken naar de financiële positie van de klant en de ruimte die er is voor een nieuwe financiële verplichting. CCD2 bouwt daarop voort en trekt dit uitgangspunt breder door naar andere kredietvormen.
Daarmee wordt een ontwikkeling versterkt die voor goed kredietadvies eigenlijk al vanzelfsprekend is: niet alleen kijken naar het bedrag dat een klant wil lenen, maar naar het totaal van inkomsten, lasten en bestaande financiële verplichtingen.
Juist kleinere verplichtingen kunnen daarbij relevant zijn. Eén uitgestelde betaling hoeft weinig invloed te hebben op de financiële positie van een klant, maar meerdere verplichtingen naast elkaar kunnen gezamenlijk wel degelijk een verschil maken.
Ook achteraf betalen wordt nadrukkelijker krediet
Vooral rondom Buy Now, Pay Later wordt de bredere reikwijdte van CCD2 zichtbaar.
Achteraf betalen is de afgelopen jaren een gebruikelijke betaalmethode geworden bij webwinkels. Voor een consument kan het voelen als een betaaloptie: vandaag bestellen en over enkele weken betalen. Vanuit financieel oogpunt ontstaat echter een verplichting die op een later moment moet worden voldaan.
Wanneer een consument meerdere aankopen op deze manier doet, kunnen verschillende kleine betalingsverplichtingen naast elkaar ontstaan. Onder de nieuwe regels komt er daarom meer toezicht op aanbieders van achteraf betalen. Zo komen er strengere eisen rondom onder andere leeftijdsverificatie en kredietwaardigheid. Minderjarigen mogen geen gebruikmaken van Buy Now, Pay Later-krediet.
Voor adviseurs onderstreept deze ontwikkeling hoe belangrijk het is om verder te kijken dan traditionele leningen. De financiële positie van een klant wordt immers niet alleen bepaald door een persoonlijke lening of doorlopend krediet, maar door het totaal aan verplichtingen.
Meer aandacht voor de klant gedurende de looptijd
CCD2 richt zich niet alleen op het moment waarop een krediet wordt afgesloten. Ook preventief beheer en het tijdig herkennen van mogelijke betalingsproblemen krijgen meer aandacht. Dat is relevant omdat de financiële situatie van een consument gedurende de looptijd van een krediet kan veranderen. Inkomen kan dalen, vaste lasten kunnen stijgen of onverwachte gebeurtenissen kunnen ervoor zorgen dat de beschikbare financiële ruimte kleiner wordt.
Het uitgangspunt is dat mogelijke betalingsproblemen zo vroeg mogelijk worden herkend, zodat kan worden voorkomen dat achterstanden verder oplopen. Daarmee verschuift de aandacht nog nadrukkelijker van alleen verantwoord verstrekken naar verantwoord lenen gedurende de looptijd.
Een bredere kijk op krediet
CCD2 verandert daarmee niet alleen regelgeving. De richtlijn sluit aan op een bredere ontwikkeling binnen de kredietmarkt: de grens tussen betalen en lenen is minder vanzelfsprekend geworden.
Voor kredietadviseurs maakt dat een volledig beeld van de klant alleen maar belangrijker. Niet uitsluitend kijken naar de nieuwe lening, maar ook naar bestaande verplichtingen, de maandlasten, de looptijd en de totale financiële ruimte.
De precieze gevolgen van CCD2 voor processen, voorwaarden en de dagelijkse adviespraktijk worden duidelijker naarmate de Nederlandse implementatie verder wordt uitgewerkt.
