.svg)
“Hoeveel kan mijn klant lenen?” Het is een logische vraag binnen een kredietgesprek. Toch is het niet per definitie de belangrijkste vraag. Want de maximale leenruimte die uit een berekening komt, vertelt vooral wat volgens de geldende normen mogelijk is. Of dat bedrag ook daadwerkelijk passend is bij de klant, vraagt om een bredere blik. De actuele VFN-leennormen laten goed zien waarom dat onderscheid belangrijk is.
De leennormen voor consumptief krediet bepalen hoeveel iemand verantwoord kan lenen. Hierbij wordt onder andere gekeken naar het netto besteedbaar inkomen en de samenstelling van het huishouden. Daardoor kan de beschikbare leenruimte per situatie verschillen. Alleenstaanden, huurders en gezinnen met kinderen hebben bijvoorbeeld te maken met verschillende financiële uitgangspunten. Maar meer leenruimte betekent niet automatisch dat een klant die ruimte ook volledig moet benutten.
Wat zeggen de leennormen eigenlijk?
De leennormen zijn bedoeld om overkreditering te voorkomen. Daarvoor wordt gekeken naar de financiële situatie van de klant. Denk aan het inkomen, de woonlasten, bestaande financiële verplichtingen en bedragen die nodig zijn voor het normale levensonderhoud.
De gedachte daarachter is eenvoudig: na betaling van rente en aflossing moet de klant voldoende financiële ruimte overhouden voor vaste lasten en dagelijkse uitgaven. De VFN baseert de normen daarbij op de minimumvoorbeeldbegrotingen van het Nibud. Deze worden jaarlijks geactualiseerd. Uit zo'n toets volgt uiteindelijk hoeveel ruimte er volgens de methodiek beschikbaar is voor de maandlast van een krediet.
Maximale leenruimte is een grens, geen doel
Stel dat uit een berekening blijkt dat een klant een bepaald bedrag verantwoord zou kunnen financieren. Dan betekent dat nog niet automatisch dat dit bedrag ook het beste aansluit op de wensen en situatie van die klant. Misschien verwacht de klant binnenkort hogere kosten. Misschien verandert het inkomen binnen enkele jaren. Er kan een gezinsuitbreiding op komst zijn, een verhuizing worden overwogen of de klant wil juist maandelijks voldoende ruimte behouden om te sparen.
Ook het leendoel speelt mee. Een bedrag lenen voor een noodzakelijke vervanging van een auto is bijvoorbeeld een andere situatie dan hetzelfde bedrag gebruiken voor verschillende consumptieve uitgaven. Niet omdat het ene leendoel per definitie goed en het andere slecht is, maar omdat de financiële afweging erachter anders kan zijn. De berekening vertelt dus hoeveel ruimte er volgens de normen aanwezig is. Het gesprek met de klant vertelt hoeveel van die ruimte verstandig is om daadwerkelijk te gebruiken.
“Een berekening is voor mij nooit het eindpunt van een kredietadvies. Dat een klant volgens de normen een bepaald bedrag kan lenen, betekent niet automatisch dat je ook naar dat maximale bedrag toe moet werken. Ik vind het veel interessanter om te kijken naar wat de klant nodig heeft, welke maandlast daarbij past en hoeveel financiële ruimte er daarna overblijft. Juist daar zit de toegevoegde waarde van goed advies.”
Kijk vooruit
Een verantwoord krediet moet niet alleen vandaag betaalbaar zijn. Daarom wordt er aandacht besteed aan veranderingen die tijdens de looptijd kunnen plaatsvinden. Als een consument bijvoorbeeld tijdens de looptijd van het krediet de AOW-gerechtigde leeftijd bereikt, moet rekening worden gehouden met de toekomstige inkomenssituatie.
Dat principe kun je als adviseur breder toepassen. Welke veranderingen zijn bij de klant al voorzien? Denk bijvoorbeeld aan:
-een naderend pensioen;
-minder gaan werken;
-gezinsuitbreiding;
-een verhuizing;
-veranderende woonlasten;
-andere grote financiële verplichtingen.
Niet iedere toekomstige verandering is exact te voorspellen. Maar als iets al bekend of waarschijnlijk is, kan het wel degelijk relevant zijn voor het advies van vandaag.
Dezelfde leenruimte kan voor twee klanten iets anders betekenen
Dat is ook waarom twee klanten met ongeveer hetzelfde inkomen niet automatisch hetzelfde advies krijgen. Hun maandelijkse lasten kunnen verschillen. Hun gezinssituatie kan anders zijn. De ene klant heeft een ruime financiële buffer, terwijl de andere klant nauwelijks spaargeld achter de hand heeft. Ook kunnen wensen en toekomstplannen totaal anders zijn.
De maximale leenruimte is daarom vooral een belangrijk kader. Binnen dat kader begint vervolgens het echte advies. Want uiteindelijk wil je niet alleen weten of een financiering volgens de normen mogelijk is, maar ook of de maandlast gedurende de looptijd past bij de financiële situatie en plannen van de klant.
Verantwoord financieren begint bij het volledige plaatje
De ontwikkeling van de leennormen is positief voor klanten die daadwerkelijk extra financieringsruimte nodig hebben. Maar een hogere maximale leenruimte hoeft niet automatisch volledig te worden benut. Juist daar heb jij als adviseur een belangrijke rol.
Niet alleen vaststellen wat volgens de normen mogelijk is, maar samen met de klant bepalen wat passend en verantwoord is.
Heb je een klant met een concrete kredietvraag? VCN Kredieten ondersteunt je bij het beoordelen en onderbrengen van consumptieve financiering. Zo kun jij je richten op het advies en kijken we samen naar een passende oplossing.
